عبارت "طراحی لباس" شما را یاد چه چیزی میاندازد؟ اصلا طراح لباس کیست و چگونه طراح لباس شویم؟ از چه زمانی این رشته هنری، جای خود را در دل مردم باز کرد؟ بر کسی پوشیده نیست که دنیای پُرزرق و برق مد و فشن به ویژه طراحی لباس، علاقهمندان بسیاری را به سوی خود جذب کرده است. اگر شما هم در مرحله انتخاب رشته مدرسه و یا دانشگاه هستید و رویای طراح لباس شدن را دارید یا در این حوزه فعالیت میکنید، به شما توصیه میکنیم مقالههای ما با موضوع طراحی لباس را دنبال کرده تا از این طریق بتوانید گامی مؤثر برای موفقیت در این رشته بردارید.
در این مطلب قصد داریم نگاهی کوتاه به تعریف طراحی لباس و برخی از مهارت های لازم برای طراحی لباس انداخته تا ابتدا آشنایی نسبی با آن پیدا کنید. پس از آن به شما میگوییم چه روشهایی میتوانند برای یادگیری اصولی و آکادمیک مناسب باشند تا بتوانید پاسخ بسیاری از علامت سؤالهای ذهنیتان را پیدا کنید.
طراح لباس چه کسی است؟
برای آشنایی با رشته طراحی لباس، بهتر است ابتدا بدانید طراح لباس دقیقا چه کاری انجام میدهد. طراح لباس کسی است که دانش، مهارت و خلاقیت کافی برای خلق لباسهای جدید را داشته باشد. او میتواند با استفاده از رسم فیگور و طراحی لباس بر روی کاغذ یا با استفاده از نرمافزارهای طراحی لباس ایدهی ذهنی خود را به تصویر بکشد. یک طراح لباس حرفهای به راحتی متوجه نیاز بازار و مشتری شده و از ایده تا اجرا، تمام هنر و تجربه خود را به کار میگیرد تا لباسی فوق العاده خلق کند. طراح لباس باید توانایی ساخت مود برد طراحی لباس را نیز داشته باشد تا بتواند از آن برای کالکشنسازی استفاده کند.
تفاوت طراحی مد با طراحی لباس چیست؟
بسیاری از افراد در ایران تصور میکنند طراح لباس همان طراح مد است و خیلی از خانمهای هنرمند طراح، در بیوی اینستاگرام خود عنوان طراح مد و لباس را به خود نسبت دادهاند! در واقع طراحی لباس شاخه ای از طراحی مد است. رشتهای با عنوان طراحی مد در کشور ما وجود ندارد، اما در بسیاری از کشورها طراحی مد (Fashion Design) یعنی "هنر استفاده از طراحی، زیباییشناسی یا زیبایی طبیعی برای خلق پوشاک و زیورآلات". طراحان مد با توجه به شرایط جامعه و خیلی چیزهای دیگر، به روشهای مختلف در بخشهای طراحی پوشاک و زیورآلات فعالیت کرده و سبک جدیدی را خلق میکنند. طراحی مد یک هنر کاربردی است که میتواند در زمینههای متفاوتی مانند طراحی لباس کاربرد داشته باشد و همچنین تغییرات آن میتواند ناشی از پیامدهای زندگی فرهنگی و تأثیرات اجتماعی باشد.
نگاهی بسیار کوتاه به تاریخچه طراحی مد
اگر بخواهیم به طور بسیار مختصر، تاریخچهای از رشته طراحی مد را بیان کنیم، باید بگوییم در اوایل قرن نوزدهم میلادی بود که فردی تحت عنوان چارلز فردریک وُرث (Charles Frederick Worth) لباسهایی طراحی میکرد و برچسبهایی که نام خودش روی آنها درج شده بود را روی آن لباسها میدوخت و همین موضوع، باعث شروع قصه طراحی مد شد.
مهارتهای لازم برای طراح لباس شدن
اینکه فقط یک کاغذ و مداد برداشته و ایده ای را طراحی کنیم، برای تبدیل شدن به یک طراح لباس حرفهای کافی نیست و باید مهارتهای لازم برای طراحی لباس را یاد بگیریم. متاسفانه طراحی لباس مانند بسیاری از رشته ها فقط به یک یا دو مهارت ختم نمیشود و برای موفقیت در این رشته باید مجموعهای از مهارتها را بیاموزید. میدانیم کار سختی است که درباره همه این مهارت ها اطلاعات کسب کنید، به همین دلیل در ادامه این مقاله سعی کردیم همه مهارتهای لازم برای طراح لباس شدن را به طور کامل تشریح کنیم.
طراحی فیگور و تدابیر خطی
برای شروع یادگیری طراحی لباس باید مهارت تدابیر خطی و طراحی فیگور را بیاموزید. به عقیده اغلب مدرسان این حوزه، جزو دورههای مهمی است که هر فردی برای طراح لباس شدن باید بگذراند. از طریق تدابیر خطی شما میتوانید ویژگیهای خطوطی مثل عمودی، منحنی، مایل، افقی و شکسته را از نظر بصری و روانی بهتر بشناسید و یاد بگیرید که از این خطوط در چه موقعیتها و برای چه افرادی استفاده کرده تا بتوانید نوعی احساس را در بیننده منتقل کنید. با این مهارت پس از اجرای طرح، در صورتی که نقص و ایرادی را مشاهده کردید، به راحتی میتوانید آن را برطرف کنید. طراحی فیگور نیز برای نشان دادن حالت لباس در بدن جزو مهارتهای ضروری برای طراحی لباس است. شناخت کافی فیگور، انواع اندام و ویژگیهای آن نیز باعث میشود بتوانید برای هر نوع اندامی، لباسهایی را طراحی کنید که از نظر بصری جذابیت بیشتری داشته باشند.
مبانی هنرهای تجسمی
شما برای ورود به هر رشته هنری باید الفبای آن را بدانید. در رشتههای مرتبط با طراحی و تصویر مثل طراحی لباس ، این موضوع با اصول اولیه طراحی و یادگیری مبانی هنرهای تجسمی شروع میشود. باید یک سری عناصر مهم و کاربرد آنها مثل نقطه، خط، شکل و... را بلد باشید. برخی از افراد به صورت جداگانه و یا با تدابیر خطی، آن را یاد میگیرند که در هر دو صورت مهم است.
رنگ شناسی و پارچه شناسی
مبانی رنگشناسی، از دیگر مهارتهای طراحی لباس است. شما باید به عنوان طراح لباس حتما با چرخه رنگ و چگونگی استفاده از آن در طراحی لباس آشنا باشید و به خوبی و اصولی از طیفهای رنگی استفاده کنید. رنگ میتواند چهرهای جذاب به طراحی لباس ببخشد و شما بدون داشتن زمینه رنگشناسی هرگز نمیتوانید در این حوزه موفق عمل کنید.
شناخت پارچهها نیز یکی از مهارتهای خیلی مهم در طراحی لباس است. چطور میخواهید یک لباس طراحی کنید در صورتی که نمیدانید بهترین پارچه برای طرح موردنظرتان چیست؟ شما باید بتوانید بر اساس مدل لباس، نحوه ایست لباس در بدن، اندام فرد مورد نظر و آب و هوا بهترین پارچه را برای یک طرح انتخاب کنید.
خلاقیت، امضای مهم طراح لباس
همان طور که میدانید، خلاقیت در هنر حرف اول را می زند. زیرا هنر بدون خلاقیت یعنی تکرار و بیمعنا بودن. خلاقیت در طراحی لباس میتواند خود را به خوبی در صنعت مد و پوشاک، رویدادهای مهم مد و لباس و کتواک (Catwalk) نشان دهد و به همین خاطر، همیشه میتوان به راحتی کارهای خلاق و بدون خلاقیت را از یکدیگر تشخیص داد. با افزایش دانش، مهارت، تمرین و تجربه میتوان خلاقیت را افزایش داد و در نهایت این خلاقیت است امضای برند شما خواهد بود.
آشنایی با خیاطی
یکی از سؤالاتی که ذهن بسیاری از افرادی که به طراحی لباس علاقه زیادی دارند و به تازگی قصد دارند وارد این رشته شوند را درگیر کرده، این است که برای طراح لباس شدن حتما باید خیاطی بلد باشیم؟ این موضوع باعث به وجود آمدن یک سری نگرانیها شده است به ویژه برای آن دسته که هیچ علاقهای به خیاطی ندارند. طراح لباسی که از هنر خیاطی سر درمیآورد و مهارت کافی در خیاطی دارد، خیلی راحتتر میتواند کار تمیز، دقیق و استانداردی را ارائه دهد و درآمد خوبی هم داشته باشد چراکه هر قدر مهارت او بیشتر باشد قاعدتاً خروجی کار بهتری هم خواهد داشت. اگر شما هیچ علاقهای به خیاطی ندارید، میتوانید یک سری اطلاعات را درمورد خیاطی کسب کرده و به طور مختصر، مطالعاتی داشته باشید.
آشنایی با نرم افزارهای طراحی لباس
اگرچه هر طراح لباسی نباید از مهارت و هنر خود برای کشیدن طرحهای اولیه روی کاغذ غافل بماند، اما نکته مهمی که امروزه و با پیشرفت تکنولوژی، خود را بیش از پیش نشان میدهد، وجود نرمافزارهایی است که در هنرهایی مثل طراحی لباس بسیار کاربردی هستند و در حقیقت، بدون آنها نمیتوان کار کرد. نرمافزارهای مختلفی برای طراحی لباس و الگو وجود دارند که میتوانند به شما کمک کنند که نه تنها به سرعت کار خود را پیش ببرید بلکه طراحی لباس، الگو و حتی در صورت بلد بودن، دوخت راحت، دقیقتر و تمیزتری نیز داشته باشید. در واقع مهارت کار کردن با نرم افزارهای طراحی لباس از شروط اصلی بیشتر شرکتهای طراحی لباس است و مزیت دیگر آن نمایش دقیقتر لباس، قبل از تولید است. نرمافزار جِمینی (Gemini) و ماروِلِس (Marvelous) از شناختهترینها هستند که در مطالب بعدی، بیشتر درمورد آنها و نحوه یادگیریشان خواهیم گفت.
مهارت ساخت پرتوفولیو طراحی لباس
یک طراح لباس باید توانایی الهام گرفتن از موضوعات مختلف را داشته باشد. مهارت الهام گرفتن در طراحی لباس، به طراح کمک میکند تا با توجه به موضوعات مختلف، ایدههای نو خلق کند. پرتفولیوی طراحی لباس مجموعهای از مودبردها و طراحیها است که از مودبرد الهام گرفته شده و در واقع نشان دهنده هنر، طرز فکر و خلاقیت طراح لباس است. پرتفولیو در سایر کشورها اهمیت زیادی دارد به طوری که شرط اصلی استخدام و یا اپلای در اکثر دانشگاهها به حساب میآید.
بازارشناسی و روانشناسی مشتری
پس از اینکه همه مهارتهای لازم برای طراحی لباس را یاد گرفته و بهترین لباس را طراحی کردید، وقت آن است که آن را بفروشید. اگر توانایی معرفی آن به بازار و مشتری را نداشته باشید، در این کار موفق نخواهی شد و زحماتتان به هدر خواهد رفت. بازارشناسی و روانشناسی مشتری میتواند به افراد کمک کند تا خود را بهتر به بازار و مشتری معرفی کرده و فروش بیشتری داشته باشند. مثلا یک طراح لباس، علاوه بر مهارتهای لازم و تجربه اندوزی در حرفه خود، حتما باید روانشناسی مشتری و بازار را هم بلد باشد چراکه از طریق آن می تواند طرح هایی را به وجود آورد که متناسب با ذائقه لباسی مشتری و در اصطلاح عامه، مشتریپسند است. طراح لباس باید طبق دانش روز سعی کند که مهارتهای بازاریابی، فروش و برندینگ را یاد بگیرد تا بتواند پکیج کاملی از یک طراح لباس موفق بودن را داشته باشد.
5 قدم برای طراح لباس شدن
علاوه بر ذکر مهارتهای لازم برای طراح لباس شدن، میخواهیم شما را قدم به قدم تا طراح لباس شدن راهنمایی کنیم. کسب مدرک طراحی لباس میتواند به طراحان کمک کند تا حرفه خود را راه اندازی کنند، اما مدرک به تنهایی موفقیت را تضمین نمیکند. طراحان لباس برای ورود به صنعت طراحی لباس به نمونه کار قوی، تجربه کاری و یک شبکه حرفهای نیاز دارند. موفقیت شغلی نیز به مهارتهای طراح لباس بستگی دارد. طراحان باید با هویت برند و زیبایی شناسی آشنا باشند تا بتوانند جایگاه خود را در این صنعت پیدا کنند. برای تبدیل شدن به یک طراح لباس، قدمهای زیر را دنبال کنید.
1- گرفتن مدرک طراحی لباس
درست است که در دنیای هنر مهارت از مدرک مهمتر است، اما در هر صورت شما به یک مدرک نیاز پیدا میکنید. چه بخواهید با برندهای مطرح کار کنید، چه برند خودتان را راهاندازی کنید و چه قصد مهاجرت تحصیلی یا کاری داشته باشید، مدرک میتواند راه شما را آسانتر کند. فرقی نمیکند مدرک دانشگاهی یا فنیحرفهای بگیرید، در هر صورت شرکت در کلاسها و دانشگاههای طراحی لباس به شما کمک میکند با دیگر افراد این حوزه ارتباط برقرار کنید و ترندهای این حوزه را بهتر بشناسید.
2- هدفگذاری
صنعت مد بسیار پیچیده و پرچالش است؛ هنگامی که هدف خود را پیدا نکرده باشید این پیچیدگی برای شما بیشتر هم میشود. شغل طراحی لباس شاخههای بسیار زیاد و پیچیدهای دارد. میخواهید برند خود را راهاندازی کنید؟ میخواهید در زمینه لباس عروس، لباس زیر یا لباس مردانه فعالیت کنید؟ میخواهید با برندهای بزرگ همکاری کنید؟ بهتر است به محض گرفتن مدرک خود، هدفتان را از دنبال کردن طراحی لباس مشخص کنید و در همان مسیر گام بردارید، در غیر این صورت ممکن است در این مسیر دچار سردرگمی و ناامیدی شوید و درنهایت همه چیز را رها کنید.
3- کسب تجربه عملی
پس از پیدا کردن هدفتان و گرفتن مدرک طراحی لباس، وقت آن است که در مسیر هدفتان گام بردارید و تجربه به دست آورید. طراح لباس شدن مانند بسیاری از رشتههای هنری دیگر فقط با کسب مدرک امکانپذیر نیست، بلکه تجربه عملی نقش مهمی در این امر دارد. در طول دانشگاه یا کلاسهای آموزشی، طراحان لباس باید فرصتهای کارآموزی را دنبال کنند. بسیاری از کالجها و آموزشگاهها طراحان مشتاق را به کمپانیهای طراحی لباس برای کارآموزی معرفی میکنند. در طول دوره کارآموزی، دانشجویان زیر نظر یک طراح لباس باتجربه کار میکنند و تکنیکهای طراحی لباس و زیبایی شناسی را در این جلسات تقویت میکنند. کار کردن برای یک برند کوچک به کارآموزان کمک میکند تا نمونه کار خود را بسازند و به طور بالقوه خط تولید خود را راهاندازی کنند، همچنین آنها میتوانند رزومه خود را قویتر و ارتباطات ارزشمندی در صنعت طراحی لباس ایجاد کنند.
4- ساخت رزومه و نمونهکار قوی
یکی از مهمترین قدمها برای طراح لباس شدن، ساخت رزومه و نمونهکار قوی است. بسیاری از طراحان لباس قبل از ورود به برنامهها و رویدادهای مد و لباس شروع به ساخت نمونه کارهای خود میکنند. دانش آموزان باید با استفاده از نمونهکار یا پرتفولیو، طرحها، خلاقیت و مهارتهای خود را به نمایش بگذارند. بهتر است علاوه بر طراحیها و خلاقیت خود، چند نمونه از کارهای دوخته شده خود را نیز در پرتفولیو یا نمونهکارهای خود نمایش دهید، با این کار مهارتهای فنی خود را نیز به نمایش خواهید گذاشت.
5- به روز بودن در صنعت مد
طراحان لباس باید در صدر ترندها باقی بمانند و با اخبار مد همراه باشند. در صنعتی که به صورت فصلی تغییر میکند، طراحان باید زمانی را به دنبال کردن چرخههای مد اختصاص دهند. دنبال کردن چندین منبع یا مجله مد و لباس معتبر به طراحان لباس کمک میکند تا به روز بمانند. انجمنهای حرفهای، مجلات مد و کتواکها، ترندها و اطلاعات صنعت مد را به نمایش میگذارند. پیروی از دیگر طراحان لباس و تماشای رویدادهای فرش قرمز نیز به طراحان لباس کمک میکند تا با ترندها هماهنگ باشند.
به طور کلی نقش یک طراح لباس چیست؟
یک طراح لباس با توجه به هدف و شاخهای که انتخاب میکند نقشهای متفاوتی دارد، اما در این قسمت از مقاله لیستی از نقشهای و مسئولیتهای یک طراح لباس به طور کلی آماده کردیم تا اگر قصد ورود به این شغل را دارید، از مسئولیتهای خود باخبر باشید.
- انجام فرآیند طراحی با در نظر گرفتن طرح نهایی آن
- شناخت پارچهها و توانایی ترکیب آنها با یکدیگر
- کسب اطلاعات از ترندها
- توانایی الهام گرفتن از موارد مختلف برای طراحی لباس
- ویرایش و اصلاح طرح ها در پروسهی طراحی و تولید یک لباس
- اندام شناسی، شخصیت شناسی و طراحی براساس اندام و شخصیت فرد
- همکاری با تیم فنی برای اطمینان از دقیق بودن مراحل دوخت
- بررسی مجدد لباس تولید شده قبل از ارائه
- ارائه کالکشنهای فصلی به مشتریان
کد شیما یا حق کپیرایت چیست؟
همه ما میدانیم که اگرچه در اغلب مواقع در کشور، حق کپیرایت برای بسیاری از موارد رعایت نمیشود اما در این میان، هنرها و مهارتهایی هستند که این حق برای آنها محفوظ مانده است و صاحبان اثر میتوانند بدین صورت، اجازه کپی کردن از کار خود را به دیگران ندهند که طراحان لباس از آن جمله هستند. شیما در این جا مخفف عبارت «شناسنامه یکپارچه مد و لباس ایران» است که طراحان لباس میتوانند پس از خلق اثر خود به صورت رسمی، آن را ثبت و کدی را دریافت کنند و دلیل آن هم این است که در حقیقت، اجازه نمیدهند طرحشان از سوی افراد دیگر کپی شود و حق آن برای خودشان محفوظ میماند و در صورتی که به صورت غیرقانونی از طرح آنها استفاده شد، میتوانند به عنوان طراح، این موضوع را به طور قانونی پیگیری کنند. بنابراین، شما پس از گذراندن مراحل موردنیاز برای هر طراح لباس حرفهای و ورود به بازار کار، برای دریافت کد شیما از طریق سایتی تحت عنوان «ایران مد» اقدام کنید. هر طرح شما نیازمند یک کد جداگانه است و هر قدر کدهای دریافتی شما بیشتر باشد، نشاندهنده این است که امتیاز بالاتری دارید و برایتان مزیت محسوب میشود چون نه تنها میتوانید به صورت سالانه در جشنوارههای لباس شرکت کنید و حضور فعال داشته باشید، بلکه میتوانید با ارائه طرحهای بیشتر و ثبت آنها و همچنین دریافت این کد، از بیمه هنرمندی که به شما تعلق میگیرد، استفاده کنید.
کلام آخر
در این مطلب، سعی کردیم تا شما را با هر آن چه که در ابتدا یا میانه مسیر طراح لباس شدن به آن نیازمندید، آشنا کنیم. به طور کلی، باید بدانید که طراح لباس شدن، مبتنی بر مطالعه، دانش، مهارت، خلاقیت، یادگیری و کسب تجربه است. بنابراین، اگر به هر دلیلی تصمیم دارید که خودتان طراحی لباس را یاد بگیرید حتما از وجود شبکههای مجازی مثل یوتیوب، آپارات، اینستاگرام و سایتهای مختلف، نهایت استفاده را ببرید که هم میتوانند در زمان و هم هزینه شما صرفهجویی کنند.