سیزدهمین جشنوارهی مد و لباس فجر با شعار "کشف ایران" به مدت ۶ روز، از تاریخ ۱۷ تا ۲۲ خرداد ماه در مجموعه_فرهنگی آشنا فرهنگستان هنر برگزار شد. این جشنواره بزرگترین رویداد تخصصی مد و فشن در کشور میباشد و فرصتی برای علاقهمندان به این صنعت بهشمار میآید تا آثار خود را به نمایش بگذارند.

این رویداد که شامل بخشهای مختلفی مانند، لباس اجتماع، لباس کاربردی، کیف و کفش، زیورآلات و طراحیپارچه میشود، پیوند لباسهای اقوام ایرانی را باتوجه به معیارها و قوانین کشور به تصویر کشیده و داوطلبان موظف هستند تا باتوجه به قوانین کشور، در موعد مقرر آثار خود را ارائه داده و در این رویداد شرکت کنند.

در سیزدهمین دور از این رویداد سالانه، بسیاری از فعالان صنعت مد و پوشاک و شماری از کارآفرینان این صنعت حضور داشتند و حدود سه هزار و دویست اثر توسط هزار و سیصد طراح ارسال شده که در مرحلهی اول، داوران این رویداد، بیش از ۲۰۰ طرح را برگزیدند.
درواقع این رویداد رقابتی میان طراحان بهشمار میآید و در پایان هر دوره، برترینها اعلام شده که در این دوره نیز ۱۴ اثر در بخشهای مختلف برگزیده شدند.
متأسفانه همانطور که در سالهای گذشته هم شاهدش بودیم، لباسهای امسال جشنواره فجر نیز از استانداردهای اولیهی طراحی فاصلهی زیادی داشتند. نه تنها نشانی از خلاقیت، ظرافت یا امضای شخصی طراح در آنها دیده نمیشد، بلکه در بسیاری از موارد، ایرادات جدی در دوخت، انتخاب پارچه، و حتی الگوسازی به چشم میخورد. لباسهایی که نه فرم مشخصی داشتند، نه ترکیب رنگ چشمنواز و نه تناسبی با استایل فرد یا فضای رویداد. اغلب به نظر میرسید صرفاً برای پر کردن قاب دوربین انتخاب شدهاند، نه برای ارائه یک نگاه زیباییشناسانه یا بیانی هنری.

جشنوارهای که قرار بود بستری برای ارتقاء سلیقه بصری و فرهنگی باشد، باز هم به صحنهای تبدیل شد برای تکرار کلیشهها، انتخابهای شتابزده و طراحیهایی که بیش از آنکه «طراحی» باشند، صرفاً «دوخته» شده بودند. در چنین فضایی، جایی برای نوآوری، جسارت یا استایلسازی خلاق باقی نمانده است.



یکی از مواردی که در برخی آیتمها به چشم میخورد، استفاده از نمادهای ایرانی مثل نقشهی ایران بود؛ اما نه بهعنوان یک عنصر کاربردی یا الهامگرفته از هویت فرهنگی، بلکه بهصورت اغراقشده و بیش از حد نمایشی. این اِلِمانها بیشتر شبیه آثار مفهومی یا بیانیههای بصری بودند تا بخشی از یک طراحیِ قابل استفاده. انگار هدف، جلب توجه فوری دوربینها بود، نه خلق اثری که در عین اصالت، از زیباییشناسی و کارایی هم بهرهمند باشد. در چنین طراحیهایی، مرز میان اثر هنری و کاربردی بودن محصول کاملاً از بین رفته بود.



نکتهی نگرانکننده اینجاست که این وضعیت نه برای اولینبار، بلکه هر سال تکرار میشود؛ بدون کوچکترین نشانهای از رشد، تغییر یا حتی تلاش برای بهبود. گویی فشن در جشنواره فجر در یک چرخهی فرسوده گیر کرده که نه قصد دارد پوست بیندازد، نه صدایی برای اعتراض به آن شنیده میشود. این سکون و تکرار، سؤالهای جدی بهوجود میآورد: آیا مشکل از تیمهاییست که سیاستگذاری و نظارت بر بخش پوشش را بر عهده دارند؟ یا از طراحانی که انتخاب میشوند و سطح کارشان بهدرستی سنجیده نمیشود؟ یا شاید هم مسئله از آنجاست که طراحان بااستعداد، باسابقه و آگاه به جریانهای روز فشن، اصلاً تمایلی به حضور در چنین فضایی ندارند؟ هرچه هست، ادامهی این روند نه به اعتبار جشنواره کمکی میکند، نه به سلیقهی مخاطب و نه به جایگاه فشن در فرهنگ معاصر ایران.


در این شرایط، واقعاً باید پرسید: آیا برگزاری یک جشنواره لباس با چنین سطحی از کیفیت، فرصتی برای رشد است یا افتضاحی تکرارشونده که باید در ماهیت آن تجدید نظر کرد؟ نظر شما چیست؟